Wat betekent afzien van de gemaakte afspraken uit het Convenant inzake de Cocon? 

Gezien de complicaties rond de splitsing en verhuizing van twee daklozenfuncties van de Cocon naar een andere wijk in Hilversum, is het denkbaar dat u worstelt met enkele vragen.

Wij hebben gemeend u daarin te kunnen helpen met het geven van wat informatie uit eerste hand en het schetsen van de actuele context van het raadsvoorstel dat u heeft ontvangen.

Een vraag die bij enkelen van u lijkt te spelen is de volgende:

 “Is het niet verstandig om aanpassingen te maken in de afspraken die gemaakt zijn tussen de gemeente en de buurtgroepen van de Bloemenbuurt-Noord, RKZ Lombok en het woningcomplex Neuweg?” 

De meesten onder u hebben deze vraag al met “nee” beantwoord. Desalniettemin zou ik u graag de context willen schetsen waarin het Convenant is afgesloten en uitgevoerd, en wat voor ons de allerbelangrijkste afspraak daaruit is.

1)      Het Convenant is vorig jaar door buurtgroepen RKZ Lombok en Bloemenbuurt.com ondertekend omdat er een waarborg in kwam te staan dat de twee daklozenfuncties daadwerkelijk binnen een controleerbaar tijdspad zouden verdwijnen van de huidige locatie tegenover het speelplein. Dit was voor beide buurtgroepen een absolute voorwaarde zonder welke de rest van de afspraken in het convenant zinloos zouden zijn. Toenmalig wethouder Hammer voorzag in deze waarborg door in het convenant te laten opnemen dat voor 28 februari 2009 een definitief locatiebesluit zou worden genomen voor deze twee functies (Convenant paragraaf 3 punt 1). Aangezien de burgemeester ondertekende namens het college en omdat de raad hiermee volmondig en met gejuich instemde bood het Convenant voldoende waarborg voor beide buurtgroepen om te ondertekenen. Het niet nakomen of weg laten vallen van deze afspraak is voor beide buurtgroepen dus meer dan alleen maar een kwestie van pech. Voor hen staat dit gelijk aan bedrog.

 2)      Door deze waarborg in het Convenant zijn de buurtverenigingen actief gaan helpen met het welslagen van de komst van de Cocon met vier functies naar de Neuweg, en van anderzijds de voorbereidingen van de verhuizing van twee functies uit de Cocon naar elders. Dat betekende dat acht bewoners uit de Bloemenbuurt-Noord, vier bewoners uit RKZ Lombok en twee bewoners uit het huurcomplex Neuweg plaats namen in de zes werkgroepen die werden opgetuigd. Deze mensen hebben daar wekelijks en soms avond-na-avond hun vrije tijd voor opgeofferd. Zij hebben een essentiële rol gespeeld in de beheersbaarheid van overlast in de wijk. Ze hebben hun buurtbewoners weten te overtuigen van de zin van dit proces en van de betrouwbaarheid van de Convenantpartners. De uitzending van Zembla in 2007 signaleerde een groot wantrouwen van de buurtbewoners naar de gemeente. Dit wantrouwen is na de ondertekening van het Convenant omgezet in hoop. Ik neem aan dat ik u niet hoef uit te leggen wat het betekent voor deze twee buurten indien u – die ons deze hoop gaf – ons diezelfde hoop vervolgens weer ontneemt. 

3)      Het openbreken van het Convenant blijft geen lokaal binnenbrandje. De strijd die aan het Convenant voorafging is breed uitgemeten in de lokale, regionale en landelijke pers. Twee landelijke actiegroepen hebben onze vorderingen met argusogen gevolgd. Het sluiten van het Convenant is door al deze mensen opgemerkt of opgetekend als een overwinning van de democratie. Ook voor deze partijen is het openbreken van het Convenant een grote gebeurtenis. Bij een grote ommezwaai als dit is het raadzaam om vooraf goed na te denken over deugdelijke communicatiescenario’s en een strategie om hier mee om te gaan.

Er is nog een tweede belangrijke vraag die even te horen was in de raad, maar die vooral na-echoot in de wandelgangen, het internet en de krant:

 “Is het niet wijzer om alles te laten zoals het is? Er is toch weinig overlast momenteel?” 

Voor een deel is die vraag al beantwoord in het voorgaande, maar er zijn twee belangrijke kanttekeningen bij deze vraag:

 1)         Stel dat die vooronderstelling klopt. Dan is dat geen reden om af te zien van de voorgenomen verhuizing, maar juist om die onverkort door te zetten. Immers:- De raad heeft geconstateerd dat er een te hoge concentratie is aan maatschappelijke opvang in de Bloemenbuurt aan de Neuweg.- De raad heeft ingestemd met spreiding van maatschappelijke opvang, ook in het kader van toekomstplannen volgens het Regionaal Kompas.- Er zijn politiek verzegelde afspraken met de Bloemenbuurt-Noord en RKZ Lombok die niet zonder gevolgen kunnen worden gebroken.Als in deze context blijkt dat er geen of weinig overlast is op de huidige locatie, dan is er dus geen enkel probleem om de gemaakte afspraken na te komen en de twee daklozenfuncties te verhuizen naar een andere wijk, zelfs ongeacht de samenstelling daarvan! 2)      Gelukkig gaat wel de draagkracht van de beoogde buurten onderzocht worden. Wij zijn daar als buurt blij mee want we willen niet dat de gemeente in andere buurten dezelfde fouten maakt als bij ons is gebeurd. Bij ons heeft nooit een onderzoek plaats gevonden. Maar als blijkt dat op grond van erkende professionele criteria die buurten geschikt zijn voor de opvang van daklozen, wat houdt een verhuizing dan tegen? Is de boosheid van de burger dan een criterium? Dat betekent dat we onze problemen gaan opstapelen in buurten die de minste politieke reuring veroorzaken, het minst de pers kunnen mobiliseren, de minste invloedrijke vriendjes hebben. U brengt de legitimiteit van uw taak als volksvertegenwoordiger in gevaar als u in die val zou trappen. Tenslotte vloeit daar nog een vraag uit voort die ons inziens relevanter is dan de vorige: “Wat kunnen we zeggen over de huidige overlast en beheersing daarvan en hoe kunnen we die ervaringen omzetten in een wijs besluit?”  Mocht u de mate van overlast in de Bloemenbuurt toch als graadmeter willen gebruiken voor uw besluit, dan wil ik u graag uitleggen hoe deze overlast daadwerkelijk in elkaar steekt. Ik nodig u uit om mij niet op mijn woord te geloven, maar het nu volgende verhaal te verifiëren bij de procesbegeleider, omwonenden en speelpleingebruikers en natuurlijk het personeel van de Cocon: 

1)         In de aanloop van en naar de Cocon wordt mogelijke overlast goed beheerst door enerzijds het personeel van de Cocon en anderzijds de toezichthouders van ISA. Dat gebeurt op een vriendelijke manier: “Joh, wat hadden we nou afgesproken, we zouden niet blijven hangen en drinken op straat”. Mensen die in de dagelijkse looproute van de passanten wonen zijn positief over deze aanpak. Kleine incidenten doen zich af en toe wel voor. Er wordt af en toe geürineerd in tuintjes en er worden flessen en blikjes over schuttingen gegooid. Er is wel eens iemand onaangenaam lastiggevallen. Maar door de goede communicatie en beheersing is er een redelijke mate van vertrouwen.

2)        De grootste problemen doen zich voor bij de ingang in het zicht of zelf direct aan of op het speelplein. Dit speelt zich in het gezichtsveld van kleine kinderen:

a) In de ochtend en aan het einde van de middag begint de loop van de passanten en dan blijven er mensen voor de ingang hangen totdat ze er in mogen. Regelmatig zijn die dronken. Een boze bezoeker heeft onlangs de glazen pui van de ingang vernield.

b) Dan is er het dienstencentrum, de inloop voor de Sociale Dienst en de GGD waar enkele tientallen ontheemden op af komen. Dit spreekuur wordt druk bezocht en dat betekent dat mensen soms buiten bij de ingang moeten wachten tot ze aan de beurt zijn. Dus buiten voor de ingang wordt gedronken en regelmatig (wekelijks) wordt daadwerkelijk ook ruzie gemaakt op straat. Dit gebeurt in het gezichtsveld en binnen gehoorsafstand van het speelplein. Gedurende deze uren wordt het speelplein gebruikt door moeders met peuters en in de middagpauze door schoolgaande kinderen.

c) Er is een voortdurende neiging van Cocon-bezoekers om het speelplein op te gaan. Logisch want daar zijn de enige bankjes waar je op kunt zitten. Het lukt de Cocon niet om te voorkomen dat dit gebeurt. Dat betekent dat er bij herhaling mensen van het speelplein afgehaald worden door personeel van de Cocon, onder de ogen van ouders en kleine kinderen. Het personeel reageert daar kordaat op, maar het geeft spanningen en die zullen naar verwachting toenemen in de zomer naarmate het warmer wordt.

3)         Er zijn twee oorzaken van deze naar verwachting terugkerende patronen en spanningen:

a) De ingang van huidige Cocon staat recht tegenover de kinderspeelplaats in de wijk. Incidenten die zich hier voordoen vinden altijd plaats in het zicht en gehoor van kleine kinderen. Omdat er zo veel jonge gezinnen in de wijk zijn en het Neuwegplein feitelijk de enige speelmogelijkheid biedt voor de allerkleinsten, valt niet te verwachten dat de spanningen de komende jaren zullen verdwijnen.

b) Er is geen afgeschermde wachtruimte voor passanten en bezoekers van het dienstencentrum waardoor alles publiekelijk wordt waargenomen.

Hieruit kun je drie conclusies trekken:

1) Hoewel een goede beheersing van de aanloop mogelijk is, blijft de niet-afgeschermde ingang tegenover de kinderspeelplaats een bron van zorg waar geen simpele pro-actieve oplossingen voor zijn.

2) Die zorg valt relatief eenvoudig weg te nemen op een andere locatie, indien die ingang niet direct in het zicht is van omwonenden en indien er een afgeschermde wachtruimte gecreëerd kan worden.

3) Er is een relevante inhoudelijke reden om vast te houden aan het besluit om het passantenverblijf en het dienstencentrum te verhuizen naar een geschiktere locatie.

Wat vragen wij u? 

Wij steunen de zorgvuldigheid waarmee de raad haar keuze wil maken en hebben de afgelopen weken daartoe concessies gedaan, ten gunste van het belang van anderen.

Wij hebben al eerder ingestemd met het oprekken van de beslissingstermijn uit het convenant. Deze week hebben wij in “de club van zes” ingestemd met nader onderzoek naar de voorgestelde verhuislocaties en eventuele andere.

Als voorwaarde vragen wij slechts om ons datgene terug te geven wat ons krachtens het Convenant is toegezegd, maar wat ons nu is ontnomen: een waarborg dat de gemaakte afspraak binnen een controleerbaar tijdspad wordt nagekomen.

Met andere woorden, we willen van de gemeente en de raad een duidelijke en toetsbare garantie dat de twee daklozenfuncties ook daadwerkelijk gaan verhuizen naar een andere locatie als het haalbaarheidsonderzoek er op zit. Op 24 juni 2009 – vier maanden na de afgesproken datum – moet dan die definitieve keuze gemaakt worden.

Bent u bereid om dit in de raad te vragen en te ondersteunen?

                                                                        Namens Bloemenbuurt.com en RKZ Lombok                                                                                                Verwoord door Kees Schaap